RAHARAHA TABATABA 29 MARTSA 1947, FENO 71 TAONA IZAO…

Nankalaza ny tsingerin-taonan’ny raharaha 29 martsa 1947 ny teto Madagasikara omaly Alakamisy 29 martsa 2018. Nomarihina tamin’ny hetsika efa fanao mahazatra teny Ambohijatovo, teny Mausolée, tany Moramanga io daty io ankoatr’ireo natao tamin’ny faritra samihafa manerana ny Nosy.

Zava-niseho anisan’ny tena nampihoron-koditra teto amin’ny firenena ny tabataba 1947. Mbola tsy maty ao am-pon’ny Malagasy maro ny hatezerana sy alahelo naterak’izany na dia efa feno 71 taona aza izao no nitrangany.

 

ZAVA-NISEHO

Voampanga ho nanafika sy nandoro ny toby miaramila tao Moramanga ary nanaparitaka fikomiana tamin’ny frantsay izay nanjanaka ny firenena ny antoko politika MDRM sy ireo nitovy fijery taminy ny alin’ny 29 martsa 1947 ka natao haza lambo. Nandà mafy hatramin’ny farany izany fiampangana izany nefa ireto farany. Teraka nanomboka teo ny fifanandrinana mahery vaika sy mahatsiravina ka teratany malagasy tsy hita isa (lehilahy, vehivavy, ankizy, zaza) no maty novonoina tamin’ny fomba feno habibiana isan-karazany. Nahafatesana maro ihany koa ny vazaha.

VOKA-DRATSINY

Malagasy maro no voaheloka ho faty, tsy vitsy koa ireo notanana am-ponja sy natao sesi-tany. Na lalam-by na arabe dia nahitana fahatapahana avokoa. Tanàna betsaka no may tao anantin’ny fotoana fohy monja. Nisy fahatapahana hatramin’ny fifandraisana an-tariby. Zary nanakorontana ny fiainam-piaraha-monina ny tahotra sy horohoro anaty nanjaka tao amin’ny rehetra, tsy nifampatoky intsony ny samy Malagasy.

Napetraka ny fitondrana miaramila (état de siège) tamin’ireo toerana noheverina ho faritra mena tamin’izany: Vohipeno, Manakara, Fianarantsoa, Ifanadiana, Mananjary, Nosy Varika, Mahanoro, Vatomandry, Moramanga ary Ambatondrazaka. Nalain’ny fanjakana (réquisition) ny fiarakely mpitatitra olona (taxi) niasa teto an-drenivohitra. Nofoanana ny tsena zoma teto Antananarivo mba hisakanana ny fifamezivezen’ny olona avy any ambanivohitra. Norarana ny varotra fitaovam-piadiana teto an-toerana.

Nivoaka ny 10 mey 1947 ny didim-panjakana nanafoana tanteraka ny antoko politika MDRM sy JINA ary PANAMA.

Didim-panjakana nandrava ny antoko politika malagasy MDRM, JINA, PANAMA
Gazetim-panjakana, Sabotsy 17 mey 1947, laharana 3229